Website Snelheid Optimaliseren: Core Web Vitals Uitgelegd
Je hebt een prachtige website laten bouwen. Het design is strak, de content staat er netjes op en je bent klaar om klanten te ontvangen. Maar dan merk je het: bezoekers verlaten je website voordat de pagina volledig is geladen. Herkenbaar? Dan is het tijd om serieus naar je website snelheid te kijken.
In dit uitgebreide artikel leg ik uit waarom snelheid cruciaal is, wat Core Web Vitals precies zijn en hoe je concrete stappen kunt zetten om je website razendsnel te maken. Of je nu een webshop runt, een zakelijke website hebt of een portfolio toont — de principes zijn universeel toepasbaar.
# Waarom website snelheid cruciaal is
Laten we beginnen met de harde cijfers. Uit onderzoek van Google blijkt dat 53% van de mobiele bezoekers een website verlaat als deze langer dan drie seconden laadt. Drie seconden. Dat is minder tijd dan het kost om deze alinea te lezen.
Impact op je bouncepercentage
Het bouncepercentage — het percentage bezoekers dat je website verlaat zonder een tweede pagina te bekijken — stijgt exponentieel naarmate je laadtijd toeneemt. Bij een laadtijd van vijf seconden stijgt de kans dat een bezoeker afhaakt met maar liefst 90% ten opzichte van een website die binnen een seconde laadt. Elke seconde extra laadtijd kost je letterlijk klanten.
SEO en Google rankings
Sinds 2021 zijn de Core Web Vitals een officieel onderdeel van het Google-rankingalgoritme. Een snelle website heeft dus direct invloed op hoe hoog je verschijnt in de zoekresultaten. Google wil gebruikers de beste ervaring bieden, en een trage website past daar simpelweg niet in.
Conversie en omzet
Voor e-commerce is het effect nog duidelijker: Amazon berekende dat elke 100 milliseconden extra laadtijd hen circa 1% omzet kost. Op hun schaal zijn dat miljarden euro's. Voor Nederlandse mkb-bedrijven gelden dezelfde verhoudingen — alleen op kleinere schaal. Als jouw website traag is, laat je geld op tafel liggen.
# Wat zijn Core Web Vitals?
Core Web Vitals zijn drie specifieke meetwaarden die Google gebruikt om de gebruikerservaring van een webpagina te beoordelen. Ze meten respectievelijk hoe snel je pagina visueel laadt, hoe responsief de pagina reageert op interactie en hoe stabiel de layout blijft.
Largest Contentful Paint (LCP)
De Largest Contentful Paint meet hoelang het duurt voordat het grootste zichtbare element op de pagina volledig is geladen. Denk aan een hero-afbeelding, een grote koptekst of een prominent videoframe. Google beschouwt een LCP van 2,5 seconden of minder als goed.
Een trage LCP wordt vaak veroorzaakt door zware afbeeldingen die niet geoptimaliseerd zijn, trage serverresponsetijden of render-blocking JavaScript en CSS. Verderop in dit artikel bespreek ik hoe je elk van deze problemen aanpakt.
Interaction to Next Paint (INP)
INP heeft in maart 2024 de oudere First Input Delay (FID) vervangen als officieel Core Web Vital. Waar FID alleen de vertraging van de eerste interactie mat, meet INP de reactietijd van alle interacties gedurende het volledige paginabezoek. Een klik op een knop, het openen van een menu, het invullen van een formulier — INP houdt het allemaal bij en rapporteert de slechtste waarde.
Een goede INP-score is 200 milliseconden of minder. Hoge INP-waarden worden vaak veroorzaakt door zware JavaScript-taken die de main thread blokkeren, waardoor de browser niet snel genoeg kan reageren op gebruikersinvoer.
Cumulative Layout Shift (CLS)
Heb je weleens op een link willen klikken, waarna de pagina ineens verschuift en je per ongeluk op een advertentie klikt? Dat is precies wat CLS meet: onverwachte layout-verschuivingen. Een goede score is 0,1 of minder.
CLS-problemen ontstaan door afbeeldingen zonder opgegeven afmetingen, dynamisch ingevoegde content, webfonts die laat laden of advertenties die verschijnen zonder gereserveerde ruimte. Het is een van de meest frustrerende problemen voor gebruikers en gelukkig een van de makkelijkst op te lossen.
# Hoe meet je je website snelheid?
Voordat je kunt optimaliseren, moet je weten waar je staat. Er zijn verschillende tools die je hierbij helpen.
Google PageSpeed Insights
De meest gebruikte tool is PageSpeed Insights. Vul je URL in en binnen enkele seconden krijg je een uitgebreid rapport met je Core Web Vitals-scores, plus concrete aanbevelingen voor verbetering. Het mooie is dat deze tool zowel laboratoriumdata als velddata van echte gebruikers toont.
Chrome Lighthouse
Lighthouse is ingebouwd in de Chrome DevTools en biedt een vergelijkbare analyse. Open Chrome DevTools (F12), navigeer naar het tabblad "Lighthouse" en voer een audit uit. Het voordeel van Lighthouse is dat je het lokaal kunt draaien, ook op ontwikkelomgevingen die nog niet live staan.
Google Search Console
In Google Search Console vind je onder "Core Web Vitals" een overzicht van hoe Google je website ervaart op basis van echte gebruikersgegevens. Dit is bijzonder waardevol omdat het laat zien hoe je site in de praktijk presteert, niet alleen in een testomgeving.
# Afbeeldingen optimaliseren
Afbeeldingen zijn in de meeste gevallen de grootste boosdoeners als het gaat om trage websites. Gelukkig is hier veel winst te behalen.
Het juiste formaat kiezen
Gebruik WebP als standaardformaat voor je afbeeldingen. WebP biedt dezelfde visuele kwaliteit als JPEG en PNG, maar met bestanden die 25 tot 35% kleiner zijn. Moderne browsers ondersteunen WebP vrijwel allemaal. Voor nog betere compressie kun je AVIF overwegen, al is de browserondersteuning iets beperkter.
Lazy loading implementeren
Niet elke afbeelding hoeft direct geladen te worden. Afbeeldingen die pas zichtbaar worden wanneer de gebruiker naar beneden scrollt, kun je lazy loaden. Dit betekent dat ze pas worden opgehaald wanneer ze daadwerkelijk in beeld komen. In HTML is dit zo simpel als het toevoegen van het attribuut loading="lazy" aan je img-tags.
Responsive afbeeldingen serveren
Serveer nooit een afbeelding van 3000 pixels breed aan een telefoon met een scherm van 400 pixels. Gebruik het srcset-attribuut om verschillende afbeeldingsformaten aan te bieden, zodat de browser automatisch de meest geschikte versie kiest. Dit scheelt enorm in bandbreedte en laadtijd.
# Code optimaliseren
Naast afbeeldingen is je code de tweede grote factor voor website snelheid.
Minification
Minification verwijdert alle overbodige tekens uit je code: spaties, regeleinden, commentaar en lange variabelenamen worden ingekort. Het resultaat is functioneel identieke code die aanzienlijk kleiner is. De meeste moderne build-tools zoals Webpack, Vite en Turbopack doen dit automatisch voor productiebuilds.
Tree shaking
Gebruik je een grote JavaScript-bibliotheek maar slechts een handvol functies? Tree shaking verwijdert automatisch ongebruikte code uit je bundels. In plaats van een complete bibliotheek van 500 KB te laden, importeer je alleen de 20 KB die je daadwerkelijk nodig hebt. Dit vereist wel dat je ES-modules (import/export) gebruikt in plaats van CommonJS (require).
Code splitting
Met code splitting verdeel je je JavaScript in kleinere bestanden die alleen worden geladen wanneer ze nodig zijn. De code voor je contactpagina hoeft niet geladen te worden als een bezoeker op de homepagina zit. Moderne frameworks zoals Next.js doen dit standaard op route-niveau, maar je kunt het ook handmatig toepassen met dynamische imports voor zware componenten.
// In plaats van een zware component direct te importeren
import ZwareGrafiek from '../components/ZwareGrafiek';
// Gebruik je dynamic import zodat de code pas laadt wanneer nodig
const ZwareGrafiek = dynamic(() => import('../components/ZwareGrafiek'), {
loading: () => <p>Grafiek laden...</p>,
});
# Server en hosting keuzes
De snelheid van je server vormt het fundament van je website snelheid. Je kunt je front-end nog zo goed optimaliseren — als de server er drie seconden over doet om te antwoorden, begin je al met een achterstand.
Kies een betrouwbare hostingpartij
Goedkope shared hosting van een paar euro per maand kan verleidelijk zijn, maar je deelt de server met honderden andere websites. Op piekmomenten heeft dit direct impact op jouw laadtijden. Overweeg een VPS (Virtual Private Server) of managed hosting die is geoptimaliseerd voor je specifieke technologie.
Serverlocatie
Kies een server die fysiek dicht bij je doelgroep staat. Voor een Nederlandse website is een datacenter in Amsterdam of Frankfurt ideaal. Het verschil tussen een server in Amsterdam en een in de Verenigde Staten kan gemakkelijk 100 tot 200 milliseconden zijn — voor elke request.
HTTP/2 en HTTP/3
Zorg ervoor dat je server HTTP/2 of liever nog HTTP/3 ondersteunt. Deze protocollen maken het mogelijk om meerdere bestanden gelijktijdig over dezelfde verbinding te versturen, wat de laadtijd aanzienlijk verkort ten opzichte van het oudere HTTP/1.1.
# Caching strategieen
Caching voorkomt dat dezelfde bestanden keer op keer opnieuw worden geladen. Het is een van de meest effectieve manieren om een snelle website te realiseren.
Browser caching
Met de juiste HTTP-headers (Cache-Control en ETag) geef je de browser toestemming om bestanden lokaal op te slaan. Statische bestanden zoals afbeeldingen, CSS en JavaScript veranderen zelden — die kun je gerust voor een jaar laten cachen. Je HTML-pagina's wil je meestal korter of helemaal niet cachen, zodat wijzigingen direct zichtbaar zijn.
Server-side caching
Op serverniveau kun je gegenereerde pagina's cachen zodat ze niet bij elk bezoek opnieuw hoeven te worden opgebouwd. Dit is vooral waardevol voor pagina's die dezelfde content tonen aan iedere bezoeker. Tools als Redis of Varnish zijn hiervoor populaire oplossingen.
Stale-While-Revalidate
Een slimme cachingstrategie is stale-while-revalidate: de browser toont de gecachte versie direct (razendsnel), terwijl op de achtergrond een nieuwe versie wordt opgehaald. De bezoeker ziet onmiddellijk content en krijgt bij het volgende bezoek automatisch de meest recente versie. Next.js maakt uitgebreid gebruik van dit patroon via ISR (Incremental Static Regeneration).
# CDN gebruiken
Een Content Delivery Network is een netwerk van servers verspreid over de hele wereld. Wanneer een bezoeker je website opvraagt, wordt de content geserveerd vanuit de dichtstbijzijnde server in plaats van altijd vanuit je oorspronkelijke server.
Voordelen van een CDN
- Lagere latency: Content wordt geserveerd vanuit een server dicht bij de gebruiker.
- Betere beschikbaarheid: Als een server uitvalt, neemt een andere het automatisch over.
- DDoS-bescherming: CDN-providers absorberen kwaadaardig verkeer voordat het je server bereikt.
- Automatische optimalisatie: Veel CDN's comprimeren afbeeldingen en code automatisch.
Populaire CDN-opties zijn Cloudflare (gratis basisplan), Vercel Edge Network (ideaal voor Next.js-projecten) en AWS CloudFront. Voor de meeste Nederlandse mkb-websites is Cloudflare een uitstekende en betaalbare keuze.
# Next.js en moderne frameworks voor snelheid
Bij AK Web Solutions bouwen we websites met Next.js, en dat is geen toeval. Next.js is specifiek ontworpen met performance als kernprincipe.
Ingebouwde optimalisaties
Next.js biedt out-of-the-box oplossingen voor vrijwel alle bovengenoemde uitdagingen:
- Automatische code splitting op route-niveau, zodat bezoekers alleen de code laden die ze nodig hebben.
- Image Optimization via de ingebouwde
next/image-component die afbeeldingen automatisch converteert naar WebP of AVIF, ze op de juiste grootte serveert en standaard lazy loading toepast. - Font Optimization die Google Fonts lokaal inlaadt zodat er geen extra netwerkverzoeken nodig zijn, wat zowel snelheid als privacy ten goede komt.
- Static Site Generation (SSG) en Incremental Static Regeneration (ISR) die pagina's vooraf genereren als statische HTML, de snelst mogelijke serveerwijze.
Server Components
Met React Server Components — een technologie die Next.js als een van de eerste frameworks volwaardig ondersteunt — wordt een groot deel van de rendering op de server gedaan. Het resultaat: minder JavaScript dat naar de browser wordt gestuurd, snellere laadtijden en betere Core Web Vitals-scores. Componenten die geen interactiviteit nodig hebben, worden volledig op de server gerenderd en als lichtgewicht HTML naar de client gestuurd.
Edge Runtime
Next.js ondersteunt het draaien van server-logica op het Edge-netwerk. Dit betekent dat je servercode niet op een enkele centrale server draait, maar op tientallen locaties wereldwijd — dicht bij je bezoekers. Voor dynamische content die normaliter een omweg naar de server moet maken, kan dit het verschil betekenen tussen een trage en een snelle website.
# Praktische checklist voor een snelle website
Samenvattend: dit zijn de stappen die je vandaag kunt nemen om je website snelheid te verbeteren:
- Meet je huidige prestaties met PageSpeed Insights en noteer je Core Web Vitals-scores.
- Optimaliseer je afbeeldingen: converteer naar WebP, implementeer lazy loading en gebruik responsive formaten.
- Minimaliseer je code: schakel minification in, verwijder ongebruikte CSS en JavaScript en implementeer code splitting.
- Kies snelle hosting met een server dichtbij je doelgroep en ondersteuning voor HTTP/2 of HTTP/3.
- Implementeer caching op zowel browser- als serverniveau.
- Gebruik een CDN om content sneller bij je bezoekers te krijgen.
- Overweeg een modern framework zoals Next.js dat performance-optimalisaties standaard meeleverd.
- Meet opnieuw en vergelijk je scores. Optimalisatie is een doorlopend proces.
# Laat je website optimaliseren door professionals
Website snelheid optimaliseren is geen eenmalige actie maar een continu proces. Technologieen evolueren, Google past zijn meetmethoden aan en de verwachtingen van gebruikers worden steeds hoger. Het vereist technische kennis, ervaring en de juiste tools om consistent goede resultaten te behalen.
Bij AK Web Solutions bouwen we websites die van de grond af aan zijn geoptimaliseerd voor snelheid. We gebruiken Next.js, moderne hostingoplossingen en bewezen optimalisatietechnieken om ervoor te zorgen dat jouw website niet alleen mooi is, maar ook razendsnel laadt en uitstekend scoort op Core Web Vitals.
Wil je weten hoe snel jouw website werkelijk is? Of ben je toe aan een nieuwe, snelle website? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek en een gratis snelheidsanalyse van je huidige website. We laten je precies zien waar de verbeterpunten liggen en hoe we die kunnen aanpakken.